Poradnik: Rodzaje gwintów i przeliczanie na milimetry

Rodzaje gwintów 

  1. Gwinty metryczne (M)
  • Najczęściej stosowane w Europie. 
  • Oznaczenie: np. M6 – gwint o średnicy 6 mm. 
  • Skok gwintu (odległość między zwojami) może być normalny lub drobnozwojowy. 
  1. Gwinty calowe (UNC, UNF, BSW, NPT)
  • Stosowane głównie w USA i Wielkiej Brytanii. 
  • Oznaczenie: np. 1/4″-20 UNC – średnica 1/4 cala, 20 zwojów na cal. 
  • UNF – drobnozwojowy, UNC – normalny, BSW – Whitwortha, NPT – stożkowy do rur. 

 

📏 Jak przeliczać gwinty calowe na milimetry? 

🔹 1 cal = 25,4 mm 

Przykład: 

  • Gwint 1/4″ = 0,25 cala × 25,4 mm = 6,35 mm średnicy 
  • Gwint 3/8″ = 0,375 cala × 25,4 mm = 9,525 mm średnicy 

🔹 Skok gwintu (TPI – threads per inch) 

  • Aby przeliczyć skok gwintu: 
  • Skok (mm) = 25,4 / TPI 

Przykład: 

  • Gwint 1/4″-20 UNC → 20 zwojów na cal 
  • Skok = 25,4 / 20 = 1,27 mm 

 

📘 Tabela przykładowych gwintów 

Oznaczenie 

Średnica (mm) 

Skok (mm) 

Typ 

M6 

6 

1.0 

Metryczny 

M8 

8 

1.25 

Metryczny 

1/4″-20 UNC 

6.35 

1.27 

Calowy 

3/8″-16 UNC 

9.525 

1.59 

Calowy 

 

🛠️ Narzędzia pomocnicze 

  • Tabelki gwintów – dostępne w internecie i katalogach technicznych. 
  • Miarka gwintowa – do pomiaru skoku i średnicy. 
  • Kalkulatory online – przeliczają gwinty calowe na metryczne. 

 

Chcesz, żebym przygotował grafikę z tabelą gwintów metrycznych i calowych? 

Wygląda na to, że obecnie nie mogę wygenerować grafiki – wystąpił błąd techniczny. 😔 Ale przygotuję dla Ciebie opis, który możesz łatwo przekształcić w tabelę lub grafikę samodzielnie, np. w Excelu lub Canva. 

 

🔩 Porównanie gwintów metrycznych, calowych i BSP 

Rodzaj gwintu 

Oznaczenie 

Średnica (mm) 

Skok (mm) / TPI 

Typ 

Metryczny 

M6 

6 

1.0 

ISO 

Metryczny 

M8 

8 

1.25 

ISO 

Calowy UNC 

1/4″-20 

6.35 

1.27 (20 TPI) 

UNC 

Calowy UNF 

1/4″-28 

6.35 

0.91 (28 TPI) 

UNF 

BSP 

1/4″ BSP 

13.16 

19 TPI 

Równoległy 

BSPT 

1/4″ BSPT 

13.16 

19 TPI 

Stożkowy 

 

🧪 Czym są gwinty BSP? 

BSP (British Standard Pipe) to standard gwintów stosowany głównie w hydraulice i pneumatyce: 

  • BSPP (Parallel) – gwint równoległy, oznaczany jako G (np. G1/4). 
  • BSPT (Tapered) – gwint stożkowy, oznaczany jako R (np. R1/4). 
  • Skok wyrażany w TPI (Threads Per Inch) – np. 19 TPI dla 1/4″. 

🔧 BSP vs NPT 

  • BSP ma kąt gwintu 55°, NPT – 60°. 
  • BSP jest popularny w Europie, NPT w USA.